Δικτύωση

Η δικτύωση είναι μια διαδικασία που γεννιέται, αναπαράγεται και εξελίσσεται συνεχώς και περιλαμβάνει υπηρεσίες- δομές -ομάδες -άτομα που κατά τη διάρκεια της συνύπαρξής τους έρχονται σε επαφή, αναλαμβάνουν ρόλους, επικοινωνούν, συνεργάζονται, συντονίζονται και διασυνδέονται. Η δικτύωση στοχεύει στο να έχουν τα άτομα καλύτερες σχέσεις μεταξύ τους και να αντιμετωπίζουν πιο αποτελεσματικά τα προβλήματά τους κατά τη διάρκεια της εργασίας ή της ζωής τους, συμβάλλοντας έτσι και στην πρόληψη και προαγωγή της ψυχοκοινωνικής υγείας. Με άλλα λόγια μπορούμε να πούμε, ότι η δικτύωση είναι η ουσία και η ποιότητα των σχέσεων που έχουν τα άτομα και οι ομάδες μεταξύ τους με στόχο την προώθηση της εξέλιξης / ανάπτυξης σε όλα τα επίπεδα. Πρόκειται για ένα νέο μοντέλο ανθρώπινων και διοικητικών σχέσεων που βασίζεται σε τέσσερα επίπεδα λειτουργίας: την επικοινωνία, τη συνεργασία, τον συντονισμό και τη διασύνδεση μεταξύ ατόμων και ομάδων και διευκολύνει τη διεργασία, την εξέλιξη, την πρόοδο και την αλληλεπίδραση μεταξύ τους. Το Κέντρο πρόληψης από την αρχή σχεδόν της λειτουργίας του έχει εφαρμόσει το μοντέλο της δικτύωσης στους χώρους των κοινωνικών δομών, της τοπικής αυτοδιοίκησης και της εκπαίδευσης.

* Δικτύωση Κοινωνικών Υπηρεσιών Ν. Κιλκίς
Η δικτύωση των εργαζομένων στις κοινωνικές δομές του Ν. Κιλκίς ξεκίνησε από το 2002 με τις πρώτες επαφές με τους εργαζόμενους στις κοινωνικές δομές του νομού. Από τότε μέχρι το 2006 πραγματοποιήθηκαν τρία βιωματικά εργαστήρια διάρκειας 20 ωρών το καθένα, μια ημερίδα με τη συμμετοχή όλων των δομών του νομού υπό την αιγίδα της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Κιλκίς με θέμα «Παρόν και Μέλλον των Κοινωνικών Δομών του Νομού Κιλκίς» και η έκδοση ενός οδηγού των Κοινωνικών Δομών του Νομού Κιλκίς.
Οι συμμετέχοντες (ποικίλων ειδικοτήτων και ιδιοτήτων) προέρχονταν από τα προγράμματα ‘’Βοήθεια στο Σπίτι’’, από τις ‘’Μονάδες Κοινωνικής Μέριμνας’’, από το Γενικό Νομαρχιακό Νοσοκομείο Κιλκίς και Γουμένισσας, από το Κέντρο Κοινωνικής Στήριξης, από τις Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Νομού Κιλκίς, από το Τμήμα Κοινωνικής Πρόνοιας Νομαρχίας Κιλκίς, από τη Δ.Ε.Τ.Π.Α. Δοϊράνης, από τον Οίκο Ευγηρίας και το Θεραπευτήριο Χρόνιων Παθήσεων Κιλκίς, από το Εργαστήριο Ειδικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, από το Τμήμα Αλλοδαπών και Ιθαγένειας του Δήμου Κιλκίς, από το Γραφείο Παροχής Κοινωνικών Υπηρεσιών, από το Κέντρο Διάγνωσης Αξιολόγησης και Υποστήριξης, από τη Διεύθυνση Παιδικών και Βρεφονηπιακών Σταθμών Δήμου Κιλκίς και από το Δίκτυο Υποστηρικτών ΝΗΡΕΑ.
Τα εργαστήρια στηρίχθηκαν στην ενεργητική παρουσία των συμμετεχόντων, οι οποίοι είχαν τη δυνατότητα μέσα από την ανταλλαγή απόψεων και εμπειριών και τη συμμετοχή τους σε ομαδικές δραστηριότητες: Να γνωριστούν σε ένα άνετο κλίμα, να παρουσιάσουν τη δουλειά και το έργο της υπηρεσίας τους, να αναφερθούν στο ρόλο που οι ίδιοι διαδραματίζουν στο χώρο της εργασίας τους, να ανταλλάξουν απόψεις και προσωπικές εμπειρίες και να αναλύσουν τα προβλήματα που προκύπτουν μέσα από το ρόλο τους, να περιγράψουν τα θέματα που τους απασχολούν στη δικτύωση των υπηρεσιών και να κατανοήσουν τα προβλήματα και τις δυσκολίες που υπάρχουν στη λειτουργία των δικτύων, ν α διερευνήσουν τις προοπτικές και τους τρόπους ανάπτυξης δικτύων προτείνοντας τις δικές τους λύσεις και στρατηγικές και να εκπαιδευτούν στη χρήση νέων μεθόδων διεργασίας της ομάδας για την ανάπτυξη νέων δικτύων στην κοινότητα.
Τα θέματα που διερευνήθηκαν κατά τη διάρκεια των εργαστηρίων ήταν: Στόχοι, αρχές, εμπόδια και προοπτικές της Δικτύωσης, ο ρόλος των φορέων και των επαγγελματιών στην ανάπτυξη δικτύων, τα δίκτυα κοινωνικής φροντίδας, ρόλοι, αρμοδιότητες, συγκρούσεις στους φορείς και στα δίκτυα, δυναμικές που αναπτύσσονται στη συνεργασία ατόμων, ομάδων, φορέων, στρατηγικές ανάπτυξης δικτύων, δυσκολίες εφαρμογής, η ανάπτυξη της επικοινωνίας των υπηρεσιών για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των προβλημάτων, μέθοδοι διεργασίας σε ομάδες και οργανισμούς. Παρακάτω αναφέρονται τα σημαντικότερα συμπεράσματα όπως προέκυψαν από τα τρία εργαστήρια.
Υλοποιημένα εργαστήρια:
10 & 11 Νοεμβρίου 2003, Κιλκίς, 27 συμμετέχοντες
Στο πρώτο εργαστήρι δόθηκε έμφαση στη γνωριμία των στελεχών που εργάζονται στις κοινωνικές δομές του Νομού με στόχο την καλύτερη επικοινωνία, συνεργασία, συντονισμό και διασύνδεση, που είναι τα βασικά επίπεδα της δικτύωσης. Με αυτό τον τρόπο συντελέστηκε μια νέα μορφή σχέσης που επιτρέπει την ουσιαστική και αποτελεσματική παρέμβαση στα κοινωνικά προβλήματα του Νομού. Σε αυτή την πρώτη φάση οι ομάδες εργασίας επεξεργάστηκαν τις δυσκολίες και τα προβλήματα από τη συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών, τα οποία καταγράφηκαν ως εξής: ακαμψία και έλλειψη ευελιξίας δημόσιων φορέων (γραφειοκρατία κτλ), ελλιπής ενημέρωση όσον αφορά το αντικείμενο κάθε υπηρεσίας, έλλειψη συντονισμού και διασύνδεσης μεταξύ φορέων, έλλειψη ευαισθητοποίησης δομών και εργαζόμενων σε αυτές, έλλειψη στην ενημέρωση που αφορά την εσωτερική λειτουργία της υπηρεσίας, τα δικαιώματα, τις υποχρεώσεις, τις ευθύνες για την σύγχυση ρόλων και την υπέρβαση καθηκόντων του εκάστοτε επαγγελματία, έλλειψη στην υποδομή τεχνολογικού εξοπλισμού (έλλειψη οικονομικών πόρων), παρέμβαση πολιτικών προσώπων στον τρόπο λειτουργίας των υπηρεσιών, απουσία οδηγού κοινωνικών υπηρεσιών, ελλιπής ενημέρωση και επικοινωνία από τους επαγγελματικούς και εθελοντικούς συλλόγους και γραπτή υπηρεσιακή επικοινωνία μεταξύ φορέων.
7 & 8 Μαΐου 2004, Κιλκίς, 32 συμμετέχοντες, 18 φορείς
Στο δεύτερο εργαστήρι συζητήθηκαν οι δυσκολίες στην προσφορά και την αποτελεσματικότητα των κοινωνικών δομών κι εκφράστηκε η αναγκαιότητα βελτίωσής τους. Οι δυσκολίες αυτές σχετίζονται με την έλλειψη δημιουργικής και ειλικρινούς επαφής ανάμεσα στις υπηρεσίες και την τοπική αυτοδιοίκηση, με την οικονομική εξάρτηση των υπηρεσιών από αυτήν και από την ανικανότητα αυτής να κατανοήσει το σύγχρονο προφίλ των κοινωνικών παροχών που από την φιλανθρωπία πέρασε στο κράτος και αυτό το παρέδωσε στην τοπική αυτοδιοίκηση. Απώτερος σκοπός ήταν να αναδειχτούν, στα πλαίσια της αυτό-οργάνωσης, τα προβλήματα και να παρθούν πρωτοβουλίες ώστε να οργανωθούν συγκεκριμένες δράσεις από τους ίδιους τους συμμετέχοντες. Αποτέλεσμα του εργαστηρίου αυτού ήταν η δημιουργία για πρώτη φορά ενός οδηγού με τίτλο «Κοινωνικές Δομές του Νομού Κιλκίς», που περιλαμβάνει γενικές αλλά και χρηστικές πληροφορίες για όλες τις δομές που υπήρχαν στο νομό μέχρι τις αρχές του 2006 καθώς και η διοργάνωση ημερίδας με θέμα «Παρόν και Μέλλον των Κοινωνικών Δομών του Νομού Κιλκίς».
  26 Ιουνίου 2006, Κιλκίς, 46 συμμετέχοντες
Στο τρίτο βιωματικό εργαστήρι με θέμα «Η Δικτύωση Τόπος Συνάντησης και Συν-απάντησης – Πλάνο για τη Δημιουργία μιας Νέας Κοινωνικής Δομής» δόθηκε έμφαση στη διερεύνηση των προοπτικών και των τρόπων ανάπτυξης δικτύων προτείνοντας λύσεις και στρατηγικές, καθώς και στην εκπαίδευση χρήσης νέων μεθόδων διεργασίας της ομάδας με απώτερο στόχο την ανάπτυξη νέων δικτύων στην κοινότητα. Οι τρεις ομάδες εργασίας που δημιουργήθηκαν πρότειναν ένα σχέδιο δημιουργίας νέας κοινωνικής δομής στο νομό. Η μια ομάδα επεξεργάστηκε την ιδέα ενός Συμβουλευτικού Σταθμού για την κακοποίηση και οι δυο άλλες την εμπλοκή επαγγελματιών ψυχικής υγείας σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης υπό τη μορφή πιλοτικού προγράμματος. Η συνέχεια τώρα θα δοθεί με την κινητοποίηση των ίδιων των συμμετεχόντων. Η δικτύωση έχει φτάσει πλέον στο ανώτερο επίπεδό της, αυτό της διασύνδεσης, στη συνεργασία δηλαδή για την επίτευξη νέων, πρωτότυπων και καινοτόμων δραστηριοτήτων.

* Δικτύωση κοινωνικών επιστημόνων
Η δικτύωση, που ξεκινήσαμε πριν από έξι χρόνια, απευθύνθηκε στους εργαζόμενους στις κοινωνικές δομές του νομού Κιλκίς. Διαπιστώσαμε ότι ένας μεγάλος αριθμός των εργαζομένων σε αυτές τις κοινωνικές δομές είναι κοινωνικοί επιστήμονες, οι οποίοι στην πλειοψηφία τους είναι γυναίκες, νέες σε ηλικία, αλλά και εργασιακή εμπειρία και πολύ συχνά βιώνουν συναισθήματα απογοήτευσης, ανασφάλειας και ματαίωσης. Ως συνέχεια της δικτύωσης του «ΝΗΡΕΑ» με τις κοινωνικές δομές του Ν. Κιλκίς, λοιπόν και πιστεύοντας στα θετικά αποτελέσματα της δικτύωσης διοργανώνουμε βιωματικά εργαστήρια που απευθύνονται σε κοινωνικούς επιστήμονες που εργάζονται σε κοινωνικές δομές του Ν. Κιλκίς, αφού από μόνοι τους αποτελούν μια αρκετά ομοιογενής ομάδα. Η δικτύωση είναι μια εξελικτική διαδικασία η οποία περιλαμβάνει σχέσεις και δράσεις, έχει το δικό της ρυθμό και εξελίσσεται στο χρόνο μέσα στα πλαίσια της αβεβαιότητας και της έκπληξης που τελικά είναι και η ίδια η πρόληψη. Σεβόμενοι τον αυτοπροσδιορισμό των ομάδων είμαστε ανοιχτοί σε οποιαδήποτε αιτήματα προκύψουν μέσα από τη γόνιμη συγκατασκευή της δικτύωσης με τους εργαζόμενους στις κοινωνικές δομές.
Υλοποιημένα εργαστήρια:
«Ενδυναμώνοντας το Ρόλο των Κοινωνικών Επιστημόνων των Δομών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Νομού Κιλκίς»
Ως συνέχεια της δικτύωσης του «ΝΗΡΕΑ» με τις κοινωνικές δομές του Ν. Κιλκίς υλοποιήθηκε βιωματικό εργαστήρι διάρκειας 16 ωρών, το οποίο απευθυνόταν σε ψυχολόγους, κοινωνιολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς που εργάζονται σε κοινωνικές δομές της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Νομού Κιλκίς. Στο εργαστήρι συζητήθηκαν τα θέματα της επαγγελματικής εξουθένωσης (burn out) και της παρέμβασης σε κρίση και χρησιμοποιήθηκαν βιωματικές δραστηριότητες που σκοπό είχαν τη βελτίωση των δεξιοτήτων συμβουλευτικής των συμμετεχόντων.

  • Φεβρουάριος 2008, Κιλκίς, 15 συμμετέχοντες από 12 φορείς

 «Ο Κοινωνικός Επιστήμονας στις Σημερινές Συνθήκες: Νέα Δεδομένα, Νέες Προοπτικές, Νέες Ευκαιρίες»
Το εργαστήρι απευθυνόταν σε κοινωνικούς επιστήμονες (ψυχολόγους, κοινωνιολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς) που εργάζονται σε δομές του Νομού Κιλκίς, σχεδιάστηκε με βάση τις ανάγκες των ίδιων των επιστημόνων και αποτέλεσε συνέχεια της δικτύωσης του «ΝΗΡΕΑ» με τις Κοινωνικές Δομές του Νομού Κιλκίς. Στο διήμερο εργαστήρι οι συμμετέχοντες είχαν τη δυνατότητα να μοιραστούν εμπειρίες και προκλήσεις που συναντούν μέσα από το ρόλο που έχουν στις κοινωνικές δομές, αλλά και να εστιάσουν στις νέες ευκαιρίες που αναδεικνύονται μέσα από τις συνεχείς αλλαγές και από τα νέα δεδομένα που συνεχώς αναδιαμορφώνονται. Το διήμερο βιωματικό εργαστήρι έκλεισε με την από κοινού πρόταση των συμμετεχόντων για τη δημιουργία ενός δικτύου κοινωνικών επιστημόνων, σε επίπεδο νομού, ώστε η δικτύωση να φτάσει στο ανώτερο επίπεδό της, αυτό της διασύνδεσης.

  • Φεβρουάριος 2013, 25 συμμετέχοντες από 16 φορείς

* Δικτύωση στην τοπική αυτοδιοίκηση
Το Κέντρο Πρόληψης «ΝΗΡΕΑΣ», μετά από εμπειρία τόσων χρόνων θεωρεί ότι για μια καλύτερη και αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των κοινωνικών προβλημάτων, είναι απαραίτητη η δημιουργία ενός Δικτύου με τους Αιρετούς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α’ και Β’ Βαθμού. Όλα αυτά τα χρόνια προσπαθούμε λοιπόν, να συνκατασκευάσουμε ένα νέο μοντέλο σχέσης, βασιζόμενο στη δικτύωση, μέσα από την επικοινωνία, τη συνεργασία, το συντονισμό και τη διασύνδεση. Είναι γεγονός ότι η δικτύωση επιτρέπει τους ανθρώπους να ξεπερνούν τις γραφειοκρατίες, τις άκαμπτες ιεραρχίες, τις δύσκολες και άκαρπες σχέσεις μεταξύ υπηρεσιών και ανθρώπων, και μέσα από ένα δημιουργικότερο και φιλικότερο περιβάλλον εργασίας να έχει τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα.
Υλοποιημένα εργαστήρια:
«Δικτύωση στα Πλαίσια της Κοινωνικής Πολιτικής σε Επίπεδο Νομού»
Βιωματικό εργαστήρι, διάρκειας 6 ωρών , το οποίο απευθυνόταν σε αιρετούς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α’ και Β’ βαθμού του Κιλκίς. Στόχος του εργαστηρίου είναι η ανταλλαγή γνώσης και εμπειρίας, η ενημέρωση και η επιμόρφωση με βιωματικό τρόπο, δίνοντας τη δυνατότητα στους συμμετέχοντες να αναγνωρίσουν και να αντιμετωπίσουν με διαφορετικό τρόπο τα προβλήματα με τα οποία έρχονται αντιμέτωποι κατά την άσκηση εξουσίας. Επίσης, το εργαστήρι αυτό προσφέρει μεθοδολογικά εργαλεία και στρατηγικές ενίσχυσης των σχέσεων και της συνεργασίας ανάμεσα στους αιρετούς και τους συμπολίτες τους, ενώ γίνεται ανασκόπηση των θεμάτων που σχετίζονται με τη δικτύωση και συζητούνται τα προβλήματα και τα οφέλη που προκύπτουν από αυτήν.

  • 16 Φεβρουαρίου 2006, Κιλκίς, 36 συμμετέχοντες από 13 φορείς

* Δικτύωση στην εκπαίδευση
Οι εκπαιδευτικοί των διαφορετικών βαθμίδων της εκπαίδευσης συχνά δεν έχουν επαρκή επαφή μεταξύ τους, ενημέρωση και επικοινωνία, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει μια συνέχεια και μια συνέπεια σε επιδίωξη κοινών εκπαιδευτικών και παιδαγωγικών στόχων. Επίσης συχνά διαπιστώνεται επιφύλαξη και καχυποψία μεταξύ των εκπαιδευτικών από διαφορετικά επίπεδα ιεραρχίας. Στη διάρκεια λειτουργίας του Κέντρου και υλοποιώντας ομάδες σε νηπιαγωγούς, δασκάλους και καθηγητές, διαπιστώσαμε την έλλειψη ουσιαστικής επικοινωνίας μεταξύ τους, ανταλλαγής πρακτικών και φιλοσοφιών, θεωρητικών και μεθοδολογικών προσεγγίσεων, τον ανταγωνισμό, τη μη αναγνώριση και αποδοχή, την απουσία σεβασμού της διαφορετικότητας. Προκύπτει λοιπόν, η ανάγκη ύπαρξης ενός δικτύου μεταξύ τους τόσο σε επίπεδο ατόμων όσο και σε επίπεδο συστημάτων.
Υλοποιημένα εργαστήρια:
«Δικτύωση Ατόμων και Συστημάτων της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Κιλκίς»
Το εργαστήρι για εκπαιδευτικούς σχολικών μονάδων και στελέχη των Διευθύνσεων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Κιλκίς προσφέρει μεθοδολογικά εργαλεία και στρατηγικές ενίσχυσης των σχέσεων και της συνεργασίας ανάμεσα στις υπηρεσίες και στους εκπαιδευτικούς. Γίνεται ανασκόπηση των θεμάτων που σχετίζονται με την δικτύωση ατόμων και ομάδων, συζητούνται τα προβλήματα και τα οφέλη που προκύπτουν από τη δικτύωση. Το εργαστήρι στηρίζεται στην ενεργητική παρουσία των συμμετεχόντων. Οι συμμετέχοντες έχουν τη δυνατότητα μέσα από την ανταλλαγή απόψεων και εμπειριών και τη συμμετοχή τους σε ομαδικές δραστηριότητες: να γνωριστούν σε ένα άνετο κλίμα, να αναφερθούν στο ρόλο που οι ίδιοι διαδραματίζουν στο χώρο της εργασίας τους, να ανταλλάξουν απόψεις και προσωπικές εμπειρίες και να αναλύσουν τα προβλήματα που προκύπτουν μέσα από το ρόλο τους, να περιγράψουν τα θέματα που τους απασχολούν στη δικτύωση των υπηρεσιών και να κατανοήσουν τα προβλήματα και τις δυσκολίες που υπάρχουν στη λειτουργία των δικτύων, να διερευνήσουν τις προοπτικές και τους τρόπους ανάπτυξης δικτύων προτείνοντας τις δικές τους λύσεις και στρατηγικές, να εκπαιδευτούν στη χρήση νέων μεθόδων διεργασίας της ομάδας για την ανάπτυξη νέων δικτύων.

  • 16, 17 & 18 Ιανουαρίου 2008, Κιλκίς, 32 συμμετέχοντες

Δικτύωση Διευθυντών με θέμα «Επιθετικότητα και σχολείο»
Τον τελευταίο καιρό και με αφορμή την Ημέρα Κατά της Σχολικής Βίας, δεχθήκαμε πολλά αιτήματα από σχολεία για βραχείες ενημερωτικές παρεμβάσεις. Η ανάγκη των εκπαιδευτικών για την κατανόηση και αντιμετώπιση της βίας στο σχολείο, μας οδήγησε στο σχεδιασμό βιωματικού εργαστηρίου δικτύωσης των διευθυντών σχολικών μονάδων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, μέσα από το οποίο ευελπιστούμε να κατορθώσουμε να συζητήσουμε και να ανακαλύψουμε τρόπους που θα βοηθήσουν στην αλληλοϋποστήριξη των εκπαιδευτικών και στην εύρεση κατάλληλων εργαλείων για την μείωση και την αντιμετώπιση του προβλήματος. Το εργαστήρι προσφέρει μεθοδολογικά εργαλεία και στρατηγικές ενίσχυσης των σχέσεων και της συνεργασίας ανάμεσα στα σχολεία στους εκπαιδευτικούς.

  • 28 & 29 Μαρτίου 2012, Κιλκίς, 26 συμμετέχοντες