Παιδιά

Στη σημερινή εποχή τα παιδιά ζουν και μεγαλώνουν σε έναν κόσμο πολυσύνθετο, ο οποίος διαρκώς μεταβάλλεται. Έρχονται αντιμέτωπα με μεγάλες κι έντονες προκλήσεις, ενώ η δημιουργία συνεχώς νέων αναγκών προκαλεί σύγχυση. Η σύγχυση αυτή ενισχύεται τόσο από τις αλλαγές που βιώνει η σύγχρονη ελληνική οικογένεια (αλλαγές στους παραδοσιακούς ρόλους, αύξηση διαζυγίων, νέες μορφές οικογένειας, κλπ.) όσο και από την έλλειψη αξιών και σταθερών σημείων αναφοράς, με αποτέλεσμα τα παιδιά να αποπροσανατολίζονται. Για αυτούς τους λόγους η ενδυνάμωση της προσωπικότητας των παιδιών καθίσταται ολοένα και περισσότερο αναγκαία. Άλλωστε, η φιλοσοφία της πρόληψης των εξαρτήσεων και της προαγωγής της ψυχοκοινωνικής υγείας μπορεί να γίνει πιο αποτελεσματική όταν ξεκινάει από τις μικρές ηλικίες όπου τα παιδιά υιοθετούν συμπεριφορές και ξεκινούν να οικοδομούν αξίες και στάσεις ζωής. Σκοπός των προληπτικών προγραμμάτων που υλοποιούνται για τα παιδιά είναι η ανάδειξη και ενίσχυση των προσωπικών και κοινωνικών τους δεξιοτήτων, όπως η αυτοεκτίμηση, η επικοινωνία, η συνεργασία, η έκφραση και διαχείριση συναισθημάτων, η λήψη υπεύθυνων επιλογών, η προστασία του εαυτού, η ανάπτυξη αντιστάσεων σε αρνητικές επιρροές. Είναι σημαντικό να ενισχύονται τέτοια στοιχεία της προσωπικότητας των παιδιών, ώστε τα ίδια να είναι σε θέση να ξεπερνάνε δύσκολες καταστάσεις, αποφεύγοντας αρνητικές συμπεριφορές ή άλλες συναισθηματικές και ψυχοκοινωνικές δυσκολίες, συμβάλλοντας έτσι στην προαγωγή της σωματικής, συναισθηματικής και ψυχοκοινωνικής τους υγείας. Το Κέντρο Πρόληψης υλοποιεί βιωματικά εργαστήρια για παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας εντός, αλλά και εκτός σχολικών μονάδων. Στις παρεμβάσεις αυτές χρησιμοποιούνται παιχνίδια, παραμύθια, ζωγραφική, δραματοποίηση κ.ά. Επίσης, υλοποιούνται βραχείες παρεμβάσεις με ποικίλη θεματολογία οι οποίες προκύπτουν από αντίστοιχα αιτήματα της ευρύτερης κοινότητας ή των σχολικών μονάδων.

Βιωματικά εργαστήρια εκτός σχολικής κοινότητας

«Παραμυθοπαιχνιδίσματα»

Βιωματικό εργαστήρι για παιδιά ηλικίας 4-7 χρονών. Στόχοι του εργαστηρίου να δοθεί η δυνατότητα στα παιδιά  να εκφράσουν σκέψεις και συναισθήματα, να αναπτύξουν τη φαντασία και τη δημιουργικότητα τους και να μάθουν να συνεργάζονται μεταξύ τους. Αξιοποιείται το εκπαιδευτικό υλικό «Παραμύθι χωρίς Σύνορα», ενώ χρησιμοποιείται η αφήγηση, το παιχνίδι ρόλων, η ζωγραφική και η δραματοποίηση.

  • Οκτώβριος  2011, Δημοτική Βιβλιοθήκη Αξιούπολης, 8 συμμετέχοντες

«Ο Κήπος με τις 11 Γάτες»

Βιωματικό εργαστήρι για παιδιά ηλικίας 10-11 χρονών, διάρκειας 6 ενενηντάλεπτων συναντήσεων. Στόχοι του εργαστηρίου να δοθεί η δυνατότητα στα παιδιά  να εκφράσουν σκέψεις και συναισθήματα, να αναπτύξουν τη φαντασία και τη δημιουργικότητα τους και να ευαισθητοποιηθούν σε θέματα που αφορούν την πρόληψη των εξαρτήσεων και να μάθουν να προστατεύουν τον εαυτό τους. Αξιοποιείται το παραμύθι «Ο Κήπος με τις 11 γάτες», ενώ χρησιμοποιείται η αφήγηση, το παιχνίδι ρόλων, η ζωγραφική και η δραματοποίηση.

  • Απρίλιος-Μάιος 2013, Δημόσια Βιβλιοθήκη Κιλκίς, 9 συμμετέχοντες

«Νιώθω, νοιάζομαι, γελώ… στη ζωή μου προχωρώ» για παιδιά

Βιωματικό εργαστήρι για παιδιά ηλικίας 6-8 χρονών και 7-10 χρονών. Στο εργαστήρι χρησιμοποιώντας το παιχνίδι, την αφήγηση, τη ζωγραφική και τη μουσική τα παιδιά κάνουν νέες γνωριμίες, συνεργάζονται μεταξύ τους σε ομαδικές και ατομικές δραστηριότητες και έχουν την ευκαιρία να μοιραστούν και να επεξεργαστούν τέσσερα βασικά συναισθήματα τη χαρά, τη λύπη, το θυμό και το φόβο με τρόπο ευχάριστο και δημιουργικό. Το εργαστήρι ολοκληρώνεται σε 4-5 ενενηντάλεπτες συναντήσεις.

  •  Νοέμβριος-Δεκέμβριος 2012, Δημοτική Βιβλιοθήκη Αξιούπολης, 16 συμμετέχοντες
  • Μάιος 2016, Κιλκίς, 15 συμμετέχοντες

«Νιώθω, νοιάζομαι, γελώ… στη ζωή μου προχωρώ» για νήπια

Βιωματικό εργαστήρι για παιδιά ηλικίας 4 – 5 χρονών, διάρκειας 8 εξηντάλεπτων συναντήσεων. Στόχο έχει την εξοικείωση των νηπίων με την αναγνώριση, έκφραση και διαχείριση των έντονων συναισθημάτων (χαρά, λύπη, φόβος, θυμός, ζήλια, ανυπομονησία) και την ανάπτυξη των προσωπικών δεξιοτήτων τους, που σχετίζονται με τον εαυτό και την άρνηση (μαθαίνω να λέω όχι).  Χρησιμοποιήθηκε το βιωματικό παιχνίδι, η αφήγηση παραμυθιών, η προβολή κινουμένων σχεδίων, η ζωγραφική, η μουσική και το παιχνίδι ρόλων. Τα νήπια συνεργάζονται μεταξύ τους σε ομαδικές και ατομικές δραστηριότητες και εκφράζουν σκέψεις και συναισθήματα με τρόπο ευχάριστο και δημιουργικό. Οι γονείς μπορούν να δηλώσουν συμμετοχή κάθε φορά που βγαίνει σχετική ανακοίνωση από το Κέντρο Πρόληψης.

  • Φεβρουάριος 2013, Κιλκίς, 14 συμμετέχοντες
  • Σεπτέμβριος 2013, Κιλκίς, 24 συμμετέχοντες
  • Μάρτιος-Απρίλιος 2014, Κιλκίς, 14 συμμετέχοντες
  • Νοέμβριος 2014, Κιλκίς, 14 συμμετέχοντες
  • Ιούνιος 2015, Κιλκίς, 15 συμμετέχοντες
  • Νοέμβριος 2015-Μάρτιος 2016, Κιλκίς, 12 συμμετέχοντες
  • Σεπτέμβριος 2016-Ιούνιος 2017, Κιλκίς, 18 συμμετέχοντες
  • Σεπτέμβριος 2017-Απρίλιος 2018, Κιλκίς, 10 συμμετέχοντες

Βιωματικά εργαστήρια εντός σχολικής κοινότητας

Ύστερα από αιτήματα των σχολικών μονάδων και σε συνεργασία με εκπαιδευτικούς και γονείς πραγματοποιούνται βραχείες και μακροχρόνιες παρεμβάσεις που απευθύνονται σε μαθητές και είναι προσαρμοσμένες στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά  τους (ανάγκες μελών σχολικής κοινότητας, ηλικία παιδιών, μέγεθος τάξης, διαθέσιμες ώρες). Η θεματολογία των παρεμβάσεων ποικίλλει ανάλογα με τα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες κάθε σχολείου ή τάξης.  Τα πιο συχνά θέματα είναι: αποδοχή διαφορετικότητας, εξάρτηση από το διαδίκτυο, εξάρτηση από το τσιγάρο, εκφοβισμός, επίλυση συγκρούσεων, διαχείριση πένθους. Για συμμετοχή σε αυτά οι ενδιαφερόμενοι εκπαιδευτικοί μπορούν να επικοινωνήσουν με το Κέντρο Πρόληψης. Επίσης, υλοποιούνται βραχείες παρεμβάσεις στα πλαίσια εφαρμογής προγραμμάτων αγωγής υγείας, με θέματα όπως δεξιότητες για παιδιά δημοτικού, αξίες, εξαρτήσεις, συναισθήματα, φιλία κ.ά.

«Ολοκληρωμένη παρέμβαση για την πρόληψη της επιθετικής συμπεριφοράς, βασισμένη στη φιλοσοφία των ομοτίμων σε μαθητές Ε΄ και ΣΤ΄ τάξης»

Η παρέμβαση απευθύνεται σε μαθητές της Ε΄ και ΣΤ΄ τάξης, τους εκπαιδευτικούς και τους γονείς τους. Βασικός στόχος της είναι όλοι οι εμπλεκόμενοι (μαθητές, εκπαιδευτικοί, γονείς και στελέχη πρόληψης) να παρατηρήσουν, να ανταλλάξουν απόψεις και προβληματισμούς σχετικά με την επιθετικότητα, να ευαισθητοποιηθούν, να εκφράσουν ανησυχίες και συναισθήματα, να αναλογιστούν τη δική τους συμπεριφορά και τις συνέπειες των επιλογών τους. Απώτερος στόχος είναι να αναλάβουν δράσεις που θα προλαμβάνουν φαινόμενα βίαιης και επιθετικής συμπεριφοράς. Η φιλοσοφία και η μεθοδολογία της στηρίζεται στο μοντέλο των ομοτίμων, που σημαίνει ότι οι ίδιοι οι μαθητές αναλαμβάνουν την εκπαίδευση των συμμαθητών τους, ενώ οι εκπαιδευτικοί και τα στελέχη πρόληψης έχουν υποστηρικτικό ρόλο. Βασικές αρχές του μοντέλου είναι η αυτονομία, η συναπόφαση, η συνεργασία, η συμμετοχή και η ισοτιμία. Επιπλέον, στοχεύει στην ενίσχυση των σχέσεων μεταξύ των μελών μιας ομάδας, βασικό συστατικό στοιχείο στην πρόληψη της επιθετικής συμπεριφοράς. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα σχεδιάστηκε από το Κέντρο Πρόληψης «ΝΗΡΕΑΣ» και εφαρμόζεται από το 2013 με τη χρήση δυο εκπαιδευτικών υλικών, ένα για τους εκπαιδευτικούς και ένα για τους μαθητές, τα οποία έχουν την έγκριση του ΙΕΠ (Πράξη 55/10.11.2015 & 42/12.10.2017). Σε κάθε τάξη κάθε σχολείου που συμμετέχει υλοποιούνται βιωματικά εργαστήρια για τους μαθητές με θέμα την πρόληψη της επιθετικής συμπεριφοράς, βασισμένη στη φιλοσοφία των ομότιμων. Τα εργαστήρια πραγματοποιούνται στο χώρο του σχολείου εντός του ωρολογίου προγράμματος και συντονίζονται από τα στελέχη πρόληψης και τους εκπαιδευτικούς. Στόχος των εργαστηρίων είναι να ενημερωθούν οι μαθητές και να κατανοήσουν το μοντέλο της εκπαίδευσης των ομότιμων (φιλοσοφία και αρχές των ομότιμων, ρόλος των συντονιστών-μαθητών, των εκπαιδευτικών και των στελεχών πρόληψης), να συζητήσουν για την έννοια της πρόληψης της επιθετικής συμπεριφοράς στο σχολείο, να εξοικειωθούν με το υλικό που θα δουλέψουν και τέλος, να εξασκηθούν σε τεχνικές συντονισμού μιας βιωματικής ομάδας. Τα εργαστήρια  βασίζονται στο βιωματικό τρόπο μάθησης μέσω μεθόδων αλληλεπίδρασης (παιχνίδια ρόλων, δουλειά σε ομάδες). Στη συνέχεια εφαρμόζεται το υλικό από τους συντονιστές-μαθητές στους συμμαθητές τους, με την υποστήριξη των εκπαιδευτικών. Πραγματοποιούνται εποπτικές συναντήσεις με τα στελέχη πρόληψης. Παράλληλα, στο Κέντρο Πρόληψης ΝΗΡΕΑΣ πραγματοποιούνται βιωματικά εργαστήρια για τους γονείς των μαθητών με θέματα που σχετίζονται με την πρόληψη της επιθετικής συμπεριφοράς, στα οποία συμμετέχουν και οι εκπαιδευτικοί. Με την ολοκλήρωση των συναντήσεων, οι μαθητές από κοινού με τους εκπαιδευτικούς καθορίζουν τις δράσεις που θα αναπτύξουν, οι οποίες αφορούν στην πρόληψη της επιθετικής συμπεριφοράς και μπορεί να είναι πρωινές ή απογευματινές,  και τις υλοποιούν στο χώρο του σχολείου.

  • 2013-2014, 1ο & 5ο Δημ. Κιλκίς, Δημ. Δροσάτου, Δημ. Ν. Γυναικόκαστρου, 119 μαθητές
  • 2014-2015, 3ο, 5ο, 6ο & 8ο Δημ. Κιλκίς, Δημ. Αγ. Πέτρου, Δημ. Ποντοηράκλειας, 158 μαθητές
  • 2015-2016, 3ο, 5ο & 6ο Δημ. Κιλκίς, Δημ. Καμπάνη, 112 μαθητές
  • 2017-2018, 3ο & 5ο Δημ. Κιλκίς, 68 μαθητές

«Ολοκληρωμένη παρέμβαση για την μετάβαση από το δημοτικό στο γυμνάσιο, βασισμένη στη φιλοσοφία των ομοτίμων σε μαθητές ΣΤ΄ τάξης»

Η παρέμβαση απευθύνεται σε μαθητές της ΣΤ΄ τάξης, τους εκπαιδευτικούς και τους γονείς τους. Βασικός στόχος της είναι όλοι οι εμπλεκόμενοι (μαθητές, εκπαιδευτικοί, γονείς και στελέχη πρόληψης) να εκφράσουν ανησυχίες και συναισθήματα, να ανταλλάξουν απόψεις και προβληματισμούς σχετικά με την έννοια της μετάβασης, που εξελίσσεται αυτήν την περίοδο στη ζωή τους και είναι δυσδιάστατη. Από τη μια, η αλλαγή της σχολικής βαθμίδας, δηλαδή η μετάβαση από το δημοτικό στο γυμνάσιο και από την άλλη, η αναπτυξιακή αλλαγή, δηλαδή η μετάβαση από την παιδική στην εφηβική ηλικία. Οι αλλαγές αυτές προκαλούν αντιφατικά συναισθήματα όχι μόνο στους μαθητές, αλλά και στους γονείς και στους εκπαιδευτικούς τους. Μέσα από το πρόγραμμα αυτό, λοιπόν, τους δίνεται η δυνατότητα να προετοιμαστούν για αυτή τη μετάβαση, καθώς έρχονται σε επαφή με το νέο περιβάλλον του γυμνασίου, ενώ παράλληλα εξασκούν τις ψυχοκοινωνικές τους δεξιότητες, που θα τους βοηθήσουν να προσαρμοστούν στις επερχόμενες αλλαγές. Η φιλοσοφία και η μεθοδολογία της παρέμβασης στηρίζεται στο μοντέλο των ομοτίμων, που σημαίνει ότι οι ίδιοι οι μαθητές αναλαμβάνουν την εκπαίδευση των συμμαθητών τους, ενώ οι εκπαιδευτικοί και τα στελέχη πρόληψης έχουν υποστηρικτικό ρόλο. Βασικές αρχές του μοντέλου είναι η αυτονομία, η συναπόφαση, η συνεργασία, η συμμετοχή και η ισοτιμία.Το συγκεκριμένο πρόγραμμα σχεδιάστηκε από το Κέντρο Πρόληψης «ΝΗΡΕΑΣ» και εφαρμόζεται από το 2016 με τη χρήση δυο εκπαιδευτικών υλικών, ένα για τους εκπαιδευτικούς και ένα για τους μαθητές, τα οποία έχουν την έγκριση του ΙΕΠ (Πράξη 42/12.10.2017). Το εκπαιδευτικό υλικό που χρησιμοποιείται, έχει τίτλο: «Γυμνάσιο Ερχόμαστε! Η μετάβαση από το δημοτικό στο γυμνάσιο» και έχει σχεδιαστεί από τα στελέχη πρόληψης του Κέντρου Πρόληψης Δήμου Ζωγράφου και του Κέντρου Πρόληψης «ΣΤΑΘΜΟΣ» Δήμων Καλλιθέας, Μοσχάτου-Ταύρου, ενώ έχει εγκριθεί από τη Διεύθυνση Σπουδών ΠΕ του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων: Φ.14/86/19299/Γ1.11-2-2014. Σε κάθε τάξη κάθε σχολείου που συμμετέχει υλοποιούνται βιωματικά εργαστήρια για τους μαθητές  με θέμα την μετάβαση από το δημοτικό στο γυμνάσιο, βασισμένη στη φιλοσοφία των ομοτίμων. Τα εργαστήρια πραγματοποιούνται στο χώρο του σχολείου εντός του ωρολογίου προγράμματος και συντονίζονται από τα στελέχη πρόληψης και τους εκπαιδευτικούς. Στόχος των εργαστηρίων είναι να ενημερωθούν οι μαθητές και να κατανοήσουν το μοντέλο της εκπαίδευσης των ομότιμων (φιλοσοφία και αρχές των ομότιμων, ρόλος των συντονιστών-μαθητών, των εκπαιδευτικών και των στελεχών πρόληψης), να συζητήσουν για την έννοια της μετάβασης, να εξοικειωθούν με το υλικό που θα δουλέψουν και τέλος, να εξασκηθούν σε τεχνικές συντονισμού μιας βιωματικής ομάδας. Τα εργαστήρια  βασίζονται στο βιωματικό τρόπο μάθησης μέσω μεθόδων αλληλεπίδρασης (παιχνίδια ρόλων, δουλειά σε ομάδες). Στη συνέχεια εφαρμόζεται το υλικό από τους συντονιστές-μαθητές στους συμμαθητές τους, με την υποστήριξη των εκπαιδευτικών. Πραγματοποιούνται εποπτικές συναντήσεις με τα στελέχη πρόληψης. Παράλληλα, στο Κέντρο Πρόληψης ΝΗΡΕΑΣ πραγματοποιούνται βιωματικά εργαστήρια για τους γονείς των μαθητών με θέματα που σχετίζονται με την τις αλλαγές και την εφηβεία, στα οποία συμμετέχουν και οι εκπαιδευτικοί. 

  • 2016-2017, 3ο & 5ο Δημ. Κιλκίς, 80 μαθητές
  • 2017-2018, 3ο Δημ. Κιλκίς, 20 μαθητές

«Βραχείες παρεμβάσεις σε μαθητές δημοτικών»

Το Κέντρο Πρόληψης  «ΝΗΡΕΑΣ» σε συνεργασία με την Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Κιλκίς και το Γραφείο Σχολικών Δραστηριοτήτων από το 2016 υλοποιεί βιωματικά εργαστήρια που απευθύνονται σε μαθητές Δημοτικών Σχολείων.Τα εργαστήρια πραγματοποιούνται το διάστημα Νοέμβριος-Μάιος, πρωινές ώρες στο χώρο του Κέντρου Πρόληψης & έχουν διάρκεια 90′ λεπτών. Στοχεύουν στην ευαισθητοποίηση και ενημέρωση των μαθητών για θέματα που αφορούν την πρόληψη των εξαρτήσεων και την προαγωγή της ψυχοκοινωνικής υγείας. Βασίζονται στη μέθοδο της έκφρασης της βιωματικής εμπειρίας και στην αξιοποίηση των μικρών ομάδων εργασίας, ενώ ως εργαλείο χρησιμοποιείται η αφήγηση ιστοριών. Οι μαθητές έχουν τη δυνατότητα να εκφραστούν και να ανταλλάξουν απόψεις και προβληματισμούς για το θέμα του εργαστηρίου που θα επιλέξουν. Όσοι εκπαιδευτικοί ενδιαφέρονται να συμμετέχουν με κάποιο τμήμα τους, επικοινωνούν με το Κέντρο Πρόληψης για να ορίσουμε ημερομηνίες και ώρες. Οι εκπαιδευτικοί δεν χρειάζεται να κάνουν κάποια προετοιμασία πριν ούτε μετά την παρέμβαση. Η συμμετοχή των μαθητών είναι προαιρετική και δωρεάν. Τα εργαστήρια είναι τα εξής:

2016-2017:

  • «Την εξάρτηση γνωρίζω, στη ζωή μου δεν καπνίζω!», με θέμα την πρόληψη του καπνίσματος, για μαθητές Δ΄, Ε΄ και ΣΤ΄ τάξης.
  • «Πετώντας στον αέρα», με θέμα την ενίσχυση της αυτοεκτίμησης, για μαθητές Α΄, Β΄, Γ΄, Δ΄, Ε΄ και  ΣΤ΄ τάξης.
  • «Κολυμπώντας στη λίμνη των συναισθημάτων», με θέμα την αναγνώριση κι έκφραση των συναισθημάτων, για μαθητές Α΄, Β΄, Γ΄, Δ΄, Ε΄ και ΣΤ΄ τάξης.
  • «Περπατώντας στο δάσος», με θέμα τη συνύπαρξη και την αποδοχή της διαφορετικότητας, για μαθητές Α΄, Β΄, Γ΄, Δ΄, Ε΄ και ΣΤ΄ τάξης.
  • «Ανακαλύπτοντας τους καθρέφτες των δυνατοτήτων», με θέμα τις επιλογές, το σωστό-λάθος και τη λήψη αποφάσεων, για μαθητές Α΄, Β΄, Γ΄, Δ΄, Ε΄ και  ΣΤ΄ τάξης

2017-2018:

  • «Στον κήπο με τις γάτες», με θέμα την πρόληψη των εξαρτήσεων, για μαθητές Α΄, Β΄, Γ΄τάξης.

«Βραχείες παρεμβάσεις σε νηπιαγωγεία»

Στο Κέντρο Πρόληψης ανταποκρινόμαστε σε αιτήματα από τα νηπιαγωγεία του Νομού και σχεδιάζουμε και υλοποιούμε βραχείες και μακροχρόνιες παρεμβάσεις για τα νήπια. Η θεματολογία των παρεμβάσεων ποικίλλει ανάλογα με τα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες κάθε σχολείου ή τάξης.  Τα πιο συχνά θέματα είναι: αποδοχή διαφορετικότητας, συνεργασία, επιθετικότητα, απώλεια, διαχείριση έντονων συναισθημάτων, επίλυση συγκρούσεων. Για συμμετοχή σε αυτά οι ενδιαφερόμενοι νηπιαγωγοί μπορούν να επικοινωνήσουν με το Κέντρο Πρόληψης ΝΗΡΕΑΣ.