Έφηβοι

Η εφηβεία θεωρείται μια κρίσιμη ηλικία, όπου συμβαίνουν σημαντικές αλλαγές στην ζωή ενός ανθρώπου. Πρόκειται για μια ηλικία αλλαγής και προσαρμογής σε νέα δεδομένα, αμφισβήτησης και αναζήτησης νέων μορφών κοινωνικοποίησης. Συγχρόνως η σωματική ανάπτυξη και οι βιολογικές αλλαγές συντελούν στη σεξουαλική αφύπνιση. Ο έφηβος καλείται, στα πλαίσια μιας παιδοκεντρικής οικογένειας, να προχωρήσει στην αυτοανακάλυψη του, να αυτονομηθεί ως προσωπικότητα και να ενταχτεί στο κόσμο των ενήλικων. Πρόκειται για μια μεταβατική ηλικία, που το παιδί – έφηβος ωριμάζει και επεξεργάζεται κοσμοθεωρίες και ερωτήματα γύρω από τη ζωή δημιουργώντας τη δική του ιδεολογία. Σχηματίζει σταθερές έξω – οικογενειακές σχέσεις με νέα πλέον κριτήρια αποδοχής και απόρριψης. Έτσι ο έφηβος σιγά – σιγά απαιτεί να έχει ελευθερία λόγου, κινήσεων και δράσης, προσπαθεί να λειτουργεί σαν ενήλικος, δε δέχεται να του φέρονται σαν παιδί και γενικά διεκδικεί την αναγνώριση του ως ξεχωριστού και αυτόνομου ατόμου. Από αυτό ακριβώς το γεγονός πηγάζουν και οι περισσότερες συγκρούσεις, διότι ο έφηβος όντας ακόμη και παιδί θέλει να συμπεριφέρεται σαν ενήλικος. Είναι πολύ σημαντικό να υπάρξει σε αυτή την περίοδο μια ομαλή αποδοχή όλων αυτών των αλλαγών και από αυτό εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό η προσαρμογή του στο νέο τρόπο ζωής και η ομαλή είσοδος στην ενήλικη ζωή.
Για αυτό το Κέντρο Πρόληψης σχεδιάζει και υλοποιεί παρεμβάσεις σε εφήβους εντός και εκτός σχολικού πλαισίου που στόχο έχουν να τους βοηθήσουν και να τους υποστηρίξουν σε όλες τις παραπάνω αλλαγές στη ζωή τους και να ενδυναμώσουν την προσωπικότητά τους. Στα βιωματικά εργαστήρια του Κέντρου Πρόληψης οι έφηβοι διαπραγματεύονται θέματα όπως αυτοεκτίμηση, συναισθήματα, άγχος, επικοινωνία με συνομηλίκους, γονείς και εκπαιδευτικούς, διαπροσωπικές σχέσεις και συγκρούσεις, κατανόηση επιρροών, λήψη αποφάσεων, εξαρτήσεις κ.ά., χωρίς να δέχονται κριτική για τις απόψεις τους μέσα σε ένα κλίμα εμπιστοσύνης κι ασφάλειας. Χρησιμοποιείται η ομαδοσυνεργατική και βιωματική μάθηση, το παιχνίδι ρόλων, η δραματοποίηση, ο κινηματογράφος κ.ά.

* Παρεμβάσεις εκτός σχολικού πλαισίου
Θέματα: εαυτός, διαφορετικότητα, σχέσεις με εκπαιδευτικούς μέσα στο σχολείο, σχέσεις με γονείς, σχέσεις μεταξύ των δύο φύλων, άγχος, επαγγελματικός προσανατολισμός, εξαρτήσεις, αποδοχή, φιλία, βία, ρόλοι που αναλαμβάνουμε στη ζωή μας, διλήμματα, ηθικές αξίες, επιλογές, επιρροές, λήψη αποφάσεων, αυτοεκτίμηση, συναισθήματα, επικοινωνία.

Υλοποιημένα εργαστήρια:

  • Μάιος-Ιούνιος 2011, Κιλκίς, 10 συμμετέχοντες
  • Σεπτέμβριος-Δεκέμβριος 2011, 7 συμμετέχοντες
  • Νοέμβριος -Δεκέμβριος 2012, Κιλκίς, 10 συμμετέχοντες

«Πρόγραμμα ομοτίμων»
Το πρόγραμμα που βασίζεται στην φιλοσοφία των ομοτίμων αφορά την προσπάθεια για πρόληψη των εξαρτήσεων από την ίδια ομάδα προς την ίδια ομάδα(έφηβοι προς εφήβους) και στηρίζεται στο μοντέλο μίμησης και επιρροής συνομηλίκων. Η φιλοσοφία αυτή ορίζει ότι οι έφηβοι στην φάση αυτή που διανύουν και νιώθοντας έντονα την ανάγκη για αποδοχή και για ένταξη στις ομάδες των συνομηλίκων, αρχίζουν να απομακρύνονται από τους ενηλίκους(γονείς, εκπαιδευτικούς) και αρχίζουν να στρέφονται προς τους συνομηλίκους τους για υποστήριξη και για μοίρασμα των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν και των θεμάτων που τους προβληματίζουν. Μέσα στα θέματα αυτά εντάσσονται και θέματα που αφορούν τη χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών.
Για να επιτευχθεί αυτό, η ομάδα στην οποία απευθυνόμαστε επιλέγει με συγκεκριμένα κριτήρια κάποιους ως εκπροσώπους/αρχηγούς, οι οποίοι εκπαιδεύονται από στελέχη πρόληψης σε θέματα εξαρτήσεων και πρόληψης. Στη συνέχεια, βασιζόμενοι στη σχέση που έχουν με την ομάδα τους και όχι στη γνώση και αξιοποιώντας την επιρροή που μπορούν να ασκήσουν, αφού η επιρροή σε αυτή τη φάση, και κυρίως των φίλων και της παρέας παίζει σημαντικό ρόλο στην λήψη αποφάσεων, αποφασίζουν και δημιουργούν μαζί με την ομάδα τους μέσα και τρόπους με τα οποία προσπαθούν να επηρεάσουν τους συνομηλίκους τους ενάντια στην χρήση ουσιών.
Το πρόγραμμα αυτό έχει υλοποιηθεί στην 1η Κοινότητα Ανιχνευτών Προσκόπων του Κιλκίς και ολοκληρώθηκε με την δημιουργία ταινίας μικρού μήκους με τίτλο: «Τα ξύδια του κόσμου». Επίσης μπορεί να υλοποιηθεί είτε σε ήδη οργανωμένες ομάδες όπως αθλητικούς συλλόγους, κ.α. είτε σε ομάδες μαθητών που συμμετέχουν σε προγράμματα αγωγής υγείας.

* Παρεμβάσεις εντός σχολικού πλαισίου
Ύστερα από αιτήματα των σχολικών μονάδων και σε συνεργασία με εκπαιδευτικούς και γονείς έχουν πραγματοποιηθεί βραχείες και μακροχρόνιες παρεμβάσεις που απευθύνονταν στους μαθητές και ήταν προσαρμοσμένες με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά (ανάγκες μελών σχολικής κοινότητας, ηλικία παιδιών, μέγεθος τάξης, διαθέσιμες ώρες) του κάθε σχολείου ή της τάξης. Αναφέρονται ενδεικτικά κάποια από τα θέματα που μας απασχόλησαν: «Εξάρτηση από το διαδίκτυο», «Ενδοσχολική βία», «Διαχείριση πένθους», «Εξαρτήσεις».